Bij je belastingaangifte over 2025 krijg je te maken met een belangrijke keuze als je vermogen in box 3 hebt. Laat je je vermogen belasten op basis van fictief of werkelijk rendement? Deze keuze heeft invloed op hoeveel belasting je betaalt.
Op het eerste gezicht lijkt het simpel, maar er zitten een paar belangrijke verschillen in. Vooral als je spaargeld, beleggingen of ander vermogen hebt, is het goed om hier even bij stil te staan. Een kleine keuze kan namelijk een groot verschil maken in het bedrag dat je uiteindelijk betaalt.
Wat is fictief of werkelijk rendement?
De term fictief of werkelijk rendement betekent dat de Belastingdienst op twee manieren kan kijken naar het rendement op je vermogen. Standaard wordt op dit moment uitgegaan van een fictief rendement. Dat is een vast percentage waarvan wordt aangenomen dat je dat verdient, ook als dat in werkelijkheid niet zo is.
In 2025 is dit fictieve rendement voor beleggingen 5,88%, voor spaargeld 1,37% en voor schulden 2,70%. Over dit percentage betaal je 36% belasting. Je betaalt dus belasting over een geschat rendement. Wel geldt hierbij een heffingsvrij vermogen, waardoor een deel van je vermogen niet wordt belast.
Vanaf 2025 kun je ook kiezen voor belasting op basis van je werkelijke rendement. Dat is wat je echt hebt verdiend, bijvoorbeeld rente, dividend en winst op beleggingen.
Hoe werkt de keuze in de praktijk?
Je hoeft gelukkig niet zelf te kiezen tussen fictief of werkelijk rendement. Het aangifteprogramma van de Belastingdienst rekent beide opties voor je uit en past automatisch de beste uitkomst toe. Daardoor betaal je nooit meer belasting dan nodig is.
Wel is het belangrijk dat je alles goed invult. Wil je gebruikmaken van belasting op basis van je werkelijke rendement? Dan moet je die gegevens ook doorgeven. De Belastingdienst vergelijkt daarna beide uitkomsten en kiest wat voor jou het gunstigst is.
Wanneer is werkelijk rendement voordeliger?
Als je rendement lager is dan 5,88%, kan het voordelig zijn om uit te gaan van je werkelijke rendement. Bijvoorbeeld als je beleggingen minder hebben opgeleverd of zelfs verlies hebben gemaakt. Maar let op: bij werkelijk rendement heb je geen heffingsvrij vermogen. Dat betekent dat je over je hele vermogen belasting betaalt. Hierdoor kan het alsnog zo zijn dat fictief rendement voordeliger is, vooral als je vermogen net boven de vrijstelling zit.
Zelf rekenen is lastig
De keuze tussen fictief of werkelijk rendement lijkt makkelijk, maar dat is het niet. Dat komt vooral doordat je bij werkelijk rendement geen vrijstelling hebt en bij fictief rendement wel. Daardoor kun je niet simpel zeggen: “mijn rendement is lager, dus dat is beter”.
Soms betaal je met fictief rendement juist minder belasting, ook al heb je in werkelijkheid minder verdiend. Ga dit dus niet zelf proberen uit te rekenen. Vul je aangifte zo volledig mogelijk in en laat de Belastingdienst het werk doen. Zij rekenen alles voor je door en kiezen daarna automatisch de beste optie.
Wat gaat er in de toekomst veranderen?
De regels rondom fictief of werkelijk rendement blijven waarschijnlijk niet zoals ze nu zijn. De overheid werkt aan een nieuw systeem voor box 3. Vanaf 2028 wordt belasting gebaseerd op het werkelijke rendement. Dat betekent dat niet meer met een vast percentage wordt gewerkt, maar dat wordt gekeken naar wat je echt verdient. Dit systeem moet eerlijker zijn, omdat je geen belasting meer betaalt over rendement dat je niet hebt gehaald.
Tegelijk kun je belasting betalen over waardestijgingen van bijvoorbeeld aandelen of een tweede woning, ook als je die nog niet hebt verkocht.
De verwachting is dat fictief rendement verdwijnt en plaatsmaakt voor een systeem op basis van werkelijk rendement. Tot die tijd blijft de huidige regeling gelden, waarbij de Belastingdienst beide methodes vergelijkt en de beste uitkomst kiest.
Wat betekent dit voor jou?
De keuze tussen fictief of werkelijk rendement bij je belastingaangifte over 2025 is belangrijk als je vermogen hebt in box 3. Het geeft je meer mogelijkheden om minder belasting te betalen, maar vraagt ook om extra aandacht. Vooral als je belegt of een hoger vermogen hebt, kan het verschil behoorlijk oplopen.
Daarnaast is het goed om te beseffen dat de vergelijking niet zo simpel is als het lijkt. Doordat het heffingsvrije vermogen vervalt bij werkelijk rendement, kan fictief rendement soms toch gunstiger zijn, zelfs als je in werkelijkheid minder hebt verdiend.
De verwachting is dat het systeem de komende jaren verder verandert en uiteindelijk meer zal uitgaan van werkelijk rendement.
Disclaimer
In dit artikel worden affiliate links gebruikt. Hiervoor ontvangt One Rich Girl soms een vergoeding. Jij betaalt niets extra.
